Bài thuốc Đông y có sử dụng vị thuốc Hoàng Đằng

Y học hiện đại đã “giải mã” và mở rộng công dụng của Hoàng Đằng vượt xa phạm vi một vị thuốc “thanh nhiệt, giải độc” thông thường. Berberin – hoạt chất chính trong Hoàng Đằng – được xem như một “ứng viên” đa tác dụng, đặc biệt nổi bật trong lĩnh vực chống nhiễm khuẩn, hỗ trợ chuyển hóa (tiểu đường, mỡ máu), chống viêm và chống oxy hóa.

Bài thuốc Đông y có sử dụng vị thuốc hoàng đằng

1. Chữa viêm đường tiết niệu, viêm tai trong và hội chứng lỵ:

Hoàng đằng, Mộc thông, Huyết dụ, mỗi vị 10 – 12g, sắc uống.

2. Chữa viêm tai có mủ:

Bột Hoàng đằng 20g trộn với phèn chua 10g, thổi dần vào tai ngày 2 – 3 lần.

3. Chữa mắt sưng đỏ hoặc có màng:

Hoàng đằng 4g, phèn chua chút ít, tán nhỏ, chưng cách thuỷ gạn lấy nước trong mà nhỏ mắt. Hoặc lấy bột palmatin chlorhydrate pha loãng thành thuốc nước để nhỏ mắt. Đôi khi phối hợp Hoàng đằng với Hoàng liên đem nấu thành thuốc dùng để chữa đau mắt.

4. Chữa kiết lỵ:

Người ta dùng bột hoàng đằng cùng với cao mức hoa trắng, hoặc phối hợp cao hoàng đằng và cao cỏ sữa lá lớn để làm thuốc viên dùng chữa bệnh kiết lỵ.

5. Chữa đau mắt sưng đỏ, chảy nước mắt:

Hoàng đằng 8g, Mật mông 9g, Cúc hoa, Kinh giới, Long đởm thảo, Phòng phong, Bạch chỉ mỗi vị 4g, Cam thảo 2g. Sắc uống ngày một thang. Uống khoảng 3 – 5 thang. (Kinh Nghiệm Dân Gian).

6. Chữa kẻ chân viêm lở chảy nước ngứa:

Hoàng đằng 10 – 20g, Kha tử 10g, hai vị giả nhỏ sắc lấy nước đặc ngâm ngày 1 – 2 lần. (Kinh Nghiệm Dân Gian).

7. Chữa viêm ruột kiết lỵ:

Hoàng đằng 14g, Cỏ sữa lá lớn 20g, lá mơ 20g sắc uống. (Kinh nghiệm dân gian).

8. Trẻ em nóng da nổi mụn thành bợn như cơm cháy:

Hoàng đằng nấu với nước dùng tắm 1 – 2 lần mỗi ngày. (Kinh nghiệm Lương Y Uông Nhuyễn).

9. Bài thuốc trị đau mắt đỏ có màng

Nguyên liệu: Hoàng đằng: 4g; phèn chua: 2g.

Cách dùng: Tán nhỏ các vị thuốc trên rồi chưng cách thủy với nước. Sau đó, gạn lấy nước trong và dùng để nhỏ mắt mỗi ngày 2 lần.

10. Bài thuốc trị viêm tai có mủ

Nguyên liệu: Hoàng đằng: 20g; phù phỉ: 10g.

Cách dùng: Tán các vị thuốc thành bột mịn, trộn đều. Có thể sử dụng hằng ngày bằng cách thổi bột thuốc vào tai 2 – 3 lần/ngày sau khi làm sạch mủ tai.

11. Bài thuốc trị viêm đường tiết niệu, viêm phế quản, viêm gan virus, viêm tai trong…

Nguyên liệu: Hoàng đằng: 10g; mộc thông: 10g; huyết dụ: 10g.

Cách dùng: Sắc các vị thuốc cùng với 1 lít nước đến khi nước thuốc còn 300ml. Chia đều làm 3 lần để dùng trong ngày, uống khi thuốc còn ấm với liều lượng 1 thang/ngày.

12. Bài thuốc trị vàng da do bệnh gan

Nguyên liệu: Hoàng đằng: 25g; cây xạ vàng: 25g.

Cách dùng: Đem các vị thuốc cho vào ấm sắc lấy nước. Có thể uống thay nước lọc, dùng hàng ngày với liều lượng 1 thang/ngày.

13. Bài thuốc trị kiết lỵ, tiêu chảy

Nguyên liệu: Phần rễ hoàng đằng với lượng tùy ý.

Cách dùng: Dược liệu đem tán thành bột mịn. Sau đó, có thể chế biến thành dạng viên cho dễ dùng. Uống chung với nước sôi ấm và sử dụng khoảng 10g/ngày.

14. Bài thuốc điều trị tiêu chảy, sốt rét, kiết lỵ

Nguyên liệu: 10 – 15g hoàng đằng.

Cách dùng: Sắc dược liệu cùng với khoảng 600ml nước với lửa nhỏ đến khi còn khoảng 200ml. Chia làm 2 lần dùng trong ngày, uống khi còn ấm, chỉ dùng 1 thang/ngày.

15. Bài thuốc chữa kẽ chân viêm lở chảy nước

Nguyên liệu: Hoàng đằng: 15g; kha tử: 10g.

Cách dùng: Lấy các vị thuốc trên đem giã nhỏ rồi sắc lấy dịch chiết đậm đặc. Sử dụng nước này để ngâm chân với tần suất khoảng 1 – 2 lần/ngày.

16. Bài thuốc chữa đau mắt sưng đỏ kèm chảy nước mắt

Nguyên liệu: Hoàng đằng: 8g; mật mông: 9g; cúc hoa, kinh giới, long đởm thảo, phòng phong, bạch chỉ: mỗi vị 4g.; cam thảo: 2g.

Cách dùng: Cho tất cả vị thuốc trên vào ấm, sắc lấy nước. Uống trong ngày với liều lượng 1 thang/ngày, duy trì đều đặn 3 – 5 ngày.

17. Bài thuốc trị nổi mụn nhiều do nóng trong người ở trẻ em

Nguyên liệu: 1 ít hoàng đằng.

Cách dùng: Đem hoàng đắng nấu lấy nước và tắm cho trẻ từ 1 – 2 lần/ngày, cần duy trì đều đặn đến khi các triệu chứng khỏi hẳn.

18. Trị kiết lỵ cấp tính, tiêu chảy nhiễm khuẩn:

Hoàng Đằng 12g, Mộc hương 8g, Hoàng liên 8g. Sắc uống.

Hoặc đơn giản: Hoàng Đằng tán bột, uống mỗi lần 2-4g với nước.

19. Trị viêm kết mạc cấp (đau mắt đỏ):

Hoàng Đằng 10g, Cúc hoa 12g, Phòng phong 8g, Long đởm thảo 6g. Sắc uống, bã có thể đắp ngoài.

20 Trị mụn nhọt, viêm da mủ:

Hoàng Đằng (bột) trộn với dầu vừng, bôi ngoài. Kết hợp với Kim ngân hoa, Bồ công anh sắc uống.

Lưu ý khi sử dụng hoàng đằng

Mặc dù là thảo dược, việc sử dụng Hoàng Đằng cần được chẩn đoán và tư vấn bởi thầy thuốc Đông y có kinh nghiệm để phối vị, định liều phù hợp với thể trạng và bệnh cảnh cụ thể, tránh dùng sai dẫn đến tổn hại sức khỏe.